Anna Walentynowicz
Encyklopedia Solidarności
Anna Walentynowicz, ur. 15 VIII 1929 w Równem na Wołyniu (obecnie Ukraina), zginęła 10 IV 2010 w katastrofie lotniczej koło Smoleńska (Rosja). Ukończyła 4 klasy SP.
Po 1945 zatrudniona w gospodarstwie rolnym pod Gdańskiem, nast. w piekarni i fabryce margaryny; 1950–1991 (z przerwami) spawaczka i suwnicowa w Stoczni Gdańskiej im. Lenina. W 1951 członek ZMP oraz Ligi Kobiet, delegat ZMP na zjazd młodzieży socjalistycznej w Berlinie. W XII 1970 uczestniczka demonstracji pod KW PZPR i siedzibą Polskiego Radia w Gdańsku, uczestniczka strajku w SG, przygotowywała posiłki dla strajkujących. Od 1978 członek WZZ Wybrzeża, w jej mieszkaniu znajdował się punkt kontaktowy, redaktor niezależnego pisma „Robotnik Wybrzeża”; wielokrotnie zatrzymywana na 48 godz., poddawana rewizjom; 7 VIII 1980 zwolniona z pracy (5 mies. przed emeryturą), co stało się jedną z przyczyn rozpoczęcia strajku w SG.
14-31 VIII 1980 uczestniczka strajku w SG, 16 VIII 1980 przy bramie nr 3 razem z Aliną Pienkowską zatrzymała wychodzących ze SG robotników i wezwała do kontynuacji strajku, członek Prezydium MKS, od IX 1980 w "S", członek Prezydium Komitetu Założycielskiego w SG, członek Prezydium MKZ w Gdańsku; w X 1981 podczas spotkania z robotnikami w Radomiu dwóch funkcjonariuszy SB (we współpracy z TW Karol) podjęło próbę jej otrucia za pomocą leku Furosemidum; jesienią 1981 sygnatariuszka deklaracji ideowej Klubu Samorządnej Rzeczpospolitej Wolność-Sprawiedliwość-Niepodległość. 14–16 XII 1981 współorganizatorka strajku w SG, 18 XII 1981 internowana w Ośr. Odosobnienia w Bydgoszczy-Fordonie i Gołdapi, zwolniona w VII 1982. W VIII 1982 aresztowana pod zarzutem zorganizowania strajku w SG w XII 1981, osadzona w AŚ w Gdańsku, w AŚ Warszawa-Mokotów i ZK w Grudziądzu, w III 1983 skazana na 1 rok i 3 mies. więzienia w zawieszeniu na 3 lata; ponownie aresztowana 16 XII 1983 za próbę wmurowania (wraz z Kazimierzem Świtoniem i Ewą Tomaszewską) tablicy upamiętniającej pacyfikację KWK Wujek, zwolniona w IV 1984 ze względu na stan zdrowia; 18 II 1985 – 31 VIII 1986 inicjatorka i uczestniczka głodówki rotacyjnej w kościele Narodzenia NMP w Krakowie-Bieżanowie (parafii ks. Adolfa Chojnackiego). Od 1988 organizatorka sympozjów W trosce o Dom Ojczysty. W 1989 przeciwniczka obrad Okrągłego Stołu.
W 1989 współzałożycielka Fundacji Promocji Sztuki Sakralnej. 1989–1997 współpracowniczka pisma „Poza układem”. W 2000 odmówiła przyjęcia tytułu Honorowego Obywatela Gdańska. Uhonorowana na przez amerykańską Fundację Ofiar Komunizmu Medalem Wolności Trumana-Reagana (2005), odznaczona Orderem Orła Białego (2006).
